Sự phổ biến của trang web cá nhân (blog)
- đưa những gì bình thường nhất trong đời sống hàng ngày lên hệ thống
tin tức trực tuyến - đã được tiếp thêm sức mạnh với công nghệ nghe nhìn
để chuyển sang hình thức mới mang tên podcast.
Từ hãng Disney, báo Newsweek
tới đài phát thanh quốc gia của Mỹ đều đang cung cấp dịch vụ podcast -
website cá nhân kèm file nghe nhìn. Hãng máy tính Apple tháng trước đã
khiến dịch vụ này trở nên gần gũi hơn bao giờ hết khi cho phép khách
hàng tìm và tải chương trình podcast vào thiết bị nghe nhạc iPod.
Ngành công nghiệp này đang cố tránh không lặp lại sai lầm xảy ra với
blog khi gần như tất cả mọi người và mọi thứ đều có thể "phát ngôn"
trên Internet.
Podcast hoạt động dưới hình thức đăng tải và phân
phối các file âm thanh có nội dung giống như các chương trình radio qua
Internet. Chúng có thể được lưu trên máy tính hay thiết bị nhạc số, cho
phép người sử dụng nghe bất cứ khi nào họ muốn. Giống như blogger
(người đăng thông tin trên trang web cá nhân), podcaster (người gửi
chương trình của mình lên hoặc tải podcast về) được phát biểu bất cứ
điều họ thích, từ đề tài chính trị và tôn giáo đến nghề nghiệp...
Tuy lợi nhuận vẫn còn mập mờ, một viễn cảnh khá sáng
sủa đã hiện diện trước mắt các công ty quản lý podcast khi họ hoàn toàn
có thể sinh lợi qua dịch vụ thuê bao và quảng cáo.
Trong văn phòng của Odeo (Mỹ), Evan Williams và 9 nhân viên đầu tiên đang gấp rút tung ta bản Beta
gồm nhiều danh mục podcast được tổ chức khoa học, giúp dễ dàng đăng tải
file và cung cấp công cụ âm thanh chất lượng cao cho podcaster. Nhận
thấy một trong những điểm yếu của quá trình sử dụng podcast là việc khó
tìm lại chúng, Odeo đã khuyến khích người sử dụng đưa chương trình cá
nhân của họ lên trang và sắp xếp theo thể loại Nghệ thuật, Ẩm thực, Tôn
giáo, Giới tính, Công nghệ, và thậm chí có cả một danh mục mang tên Số
mệnh.... Bên cạnh đó, nhằm hỗ trợ khám phá nhanh nội dung mới, Odeo đưa
những gì hay nhất kèm lời nhận xét ngay trên trang "Featured Channels"
(Những chương trình nổi bật). Williams, vốn là đồng sáng lập trang
Blogger.com trước khi bán nó cho Google 3 năm trước đây, đủ tin tưởng
để duy trì hoạt động của Odeo không cần đến nguồn vốn riêng của mình.
Dù không nói chính xác sẽ lập kế hoạch tạo lợi nhuận thế nào, ông cho
biết việc thu phí một vài nội dung nhất định và quyền sử dụng công cụ
ghi hình kỹ thuật số là một giải pháp khả thi.
Theo Matt Galligan, chủ sở hữu trang podcast mang tên
"The Spotlight" cung cấp nhạc của những nghệ sỹ ít tên tuổi hoặc chưa
được biết đến, "hiện đã có nhiều podcaster sẵn sàng trả tiền khi sử
dụng một số công cụ nổi bật của chúng tôi. Nói chung, nếu không cung
cấp file chất lượng âm thanh tốt, không ai chịu vào site của bạn".
Podcast Alley
cũng là một ví dụ điển hình trong nỗ lực vươn lên khẳng định mình trên
Internet. Trang này được độc giả đánh giá cao không chỉ nhờ những
chương trình podcast chọn lọc mà còn vì mang lại nhiều công cụ và thủ
thuật hữu ích miễn phí. Ra mắt từ tháng 11 năm ngoái với hơn 4.100
podcast, nó chỉ có một nhân viên duy nhất đồng thời cũng là nhà sáng
lập Chris McIntyre, kỹ sư tin học 26 tuổi từ Nashville, bang Tennesse
(Mỹ). McIntyre cho biết số podcast đã tăng gấp 3 lần chỉ trong 3 tháng
qua trên site và số tiền thu về từ quảng cáo đã đủ để hoàn vốn cho
những đầu tư ban đầu. Ví dụ như một podcast về môn thể thao đòi hỏi sức
bền đã nhận được lời đề nghị tài trợ hấp dẫn của công ty nước ngọt
Gatorade.
Gần đây, Ruth Seymour, Giám đốc của đài phát thanh
KCRW (Los Angeles, Mỹ), cho biết Toyota đã chấp thuận hỗ trợ cho tất cả
các podcast của đài trong vòng 6 tháng. Đổi lại, hình ảnh của hãng sản
xuất ôtô này sẽ xuất hiện ít nhất 10 giây trong mỗi chương trình.
Nhưng công ty giành được phần thưởng lớn nhất khi bắt
đầu thâm nhập dịch vụ postcast không ai khác chính là Apple. Hãng đã có
một quyết định thông minh khi tăng thêm một danh mục mới trong iPod để
cung cấp hơn 3.000 podcast của kho nhạc iTunes
từ ngày 28/6. Apple khẳng định đã có hơn 1 triệu lượt tải podcast về
thiết bị nghe nhạc số một này chỉ sau hai ngày kích hoạt dịch vụ. Với
tầm ảnh hưởng lớn và cơ sở 16 triệu iPod đã được bán ra trên thị
trường, Apple hoàn toàn có cơ hội mua được bản quyền âm nhạc và thực
hiện thu phí đối với những podcaster muốn trở thành một DJ (người dẫn
chương trình) trên mạng.
Tuy nhiên, hiện nay podcast gần như chỉ là các đoạn
hội thoại đơn thuần. Sự rắc rối của việc kinh doanh nhạc trực tuyến có
bản quyền khiến dịch vụ rất khó có thể hợp pháp hóa khả năng đính kèm
bài hát trong file âm thanh. Việc lưu hành podcast dường như sẽ không
thể phổ biến cho đến khi các công ty thuộc lĩnh vực này tìm ra cách đảm
bảo rằng chủ sở hữu âm nhạc sẽ được thanh toán thỏa đáng.
Ruth Seymour mong đợi sẽ sớm có một thỏa thuận với
ngành công nghiệp âm nhạc về quyền đăng file nhạc lên trang web dưới
hình thức podcast. Nếu chưa được phép, KCRW không thể phát hành những
chương trình kèm nhạc. Điều đó có nghĩa là những người hâm mộ mục "Morning Becomes Eclectic" sẽ phải đợi đến khi mua được bản quyền mới có thể thưởng thức chương trình nổi tiếng này.
Quyền cho phép tiếp cận nguồn nhạc là yêu cầu cơ bản
nhất để podcast có thể tạo ra doanh thu. Thiếu âm nhạc, nhiều chuyên
gia nghi ngờ khả năng tự phát triển của dịch vụ này. "Sự bùng nổ của
podcast chưa thể xảy ra", Seymour nhận định. "Nó sẽ chỉ bắt đầu phát
triển khi ai đó có trong tay những thỏa thuận nhất định về bản quyền
nhạc số".
P.T. (theo AP)
|