 Hiện tại, bạn có thể dễ dàng tìm thấy nhiều
phần mềm với chất lượng thuộc hàng "sao" và có giao diện thân thiện,
hoạt động tốt với chi phí đầu tư thấp, thậm chí hoàn toàn miễn phí.
Liệu phần mềm miễn phí có đủ sức thay thế các phần mềm thương mại hàng
đầu hay không?
ỨNG DỤNG VĂN PHÒNG
* OpenOffice.org 2.0 (bản Beta): miễn phí
www.openoffice.org
Phần mềm văn phòng này giúp tiết kiệm chi phí nếu chỉ làm việc với văn bản và bảng tính.
* Thunderbird: miễn phí
www.getthunderbird.com
Tiện
ích gửi nhận thư điện tử này giúp nhanh chóng tìm kiếm thông tin trong
hộp thư đến và các thư mục, có khả năng chống thư rác hiệu quả.
Nếu
bạn đang cần trang bị một bộ phần mềm ứng dụng văn phòng để biên tập
tài liệu văn bản và xử lý số liệu trên bảng tính thì OpenOffice.org có
thể là một sự chọn lựa thay thế đáng giá cho Microsoft Office. Phiên
bản OpenOffice 2.0 vẫn còn là bản thử nghiệm Beta và bản chính thức hy
vọng sẽ được ra mắt vào thời điểm bạn đọc bài viết này.
Bạn thật
sự cần đến bộ phần mềm văn phòng Microsoft Office (350 USD) và tiện
tích PowerPoint nếu thường phải tạo các tập tin trình diễn phức tạp.
Trong thử nghiệm của PC World Mỹ, OpenOffice gặp khó khăn trong việc
hiển thị tập tin PowerPoint với các hiệu ứng chuyển động phức tạp.
OpenOffice
mô phỏng cấu trúc và giao diện của bộ phần mềm Microsoft Office. Ngoài
trình xử lý văn bản (Writer), bảng tính (Calc) và tiện ích thuyết trình
(Impress), OpenOffice còn đi kèm một ứng dụng xử lý dữ liệu (Base), một
chương trình vẽ cơ bản trên nền tảng Visio (Draw) và một công cụ tạo
công thức toán học (Math).
OpenOffice cũng cung cấp nhiều tính
năng bổ sung khác. Ví dụ, tiện ích bảng tính Calc cung cấp 33 thanh
công cụ khác nhau, mỗi thanh công cụ gồm ít nhất vài nút nhấn.
N
ếu
tài liệu của bạn có sự chỉnh sửa từ nhiều người thì việc xử lý những
thay đổi này có thể là một vấn đề. Trong Microsoft Word, bạn có thể
quyết định đồng ý (accept) hay hủy bỏ (reject) những chỉnh sửa này. Với
tiện ích xử lý văn bản Writer của OpenOffice, bạn sẽ thấy xuất hiện một
hộp thoại dạng pop-up liệt kê mỗi thay đổi trong tài liệu với thông tin
là ai đã thực hiện chỉnh sửa và vào thời điểm nào. Để chấp nhận, bạn
phải tìm kiếm thông tin về các thay đổi đó trong một danh sách dài.
Tuy
nhiên, với OpenOffice, bạn sẽ tìm thấy một số lợi ích để có thể "nói
lời chia tay" với bộ phần mềm Microsoft Office. Trong khi Microsoft
Office cần thường xuyên cập nhật các bản sửa lỗi để chống lại những
cuộc tấn công từ tin tặc, thì tính đến thời điểm này, OpenOffice dường
như vẫn an toàn.
QUẢN LÝ THƯ ĐIỆN TỬ
Tiện
ích gửi nhận thư điện tử Thunderbird có nguồn gốc từ nhóm phát triển
phần mềm mã nguồn mở tạo ra trình duyệt miễn phí Firefox. Giống với
Firefox, Thunderbird là một tiện ích đơn giản và hiệu quả.
Giao
diện Thunderbird có 3 vùng cửa sổ, nên trông gần gũi với phần mềm MS
Outlook (109 USD) và những ứng dụng gửi nhận thư điện tử khác.
Thunderbird "nhét" tất cả thông tin về một thư điện tử như tiêu đề thư,
địa chỉ người gửi, ngày tháng trên duy nhất 1 dòng vì vậy khó đọc hơn
khi sử dụng Outlook.
Chức năng tìm kiếm trong Thunderbird thật
sự hiệu quả. Bạn có thể chọn để tìm kiếm bất kỳ thành phần nào của thư
bằng nhiều cách khác nhau. Tiện ích cũng có thể đồng bộ thư điện tử của
bạn từ các phần mềm khác như Communicator 4.x, Eudora, Outlook và
Outlook Express.
Thử nghiệm cho thấy Thunderbird thật xuất sắc ở
khả năng lọc thư rác. Mặc định, tiện ích có thể nhận dạng chính xác 72%
thư rác. Sau khi dành chút ít thời gian để huấn luyện cho tiện ích này,
tỷ lệ lọc thư rác đạt mức 95%.
Vậy đâu là điểm yếu của
Thunderbird so với Outlook? Thunderbird không hỗ trợ lịch làm việc và
tính năng quản lý công việc. Tuy nhiên, nếu bạn cần một tiện ích gửi
nhận thư điện tử nhanh và hiệu quả thì Thunderbird là một lựa chọn hợp
lý.
CÔNG CỤ BẢO MẬT
* AVG Anti-Virus: miễn phí
www.free.grisoft.com
Hiệu quả trong việc bảo vệ hệ thống với khả năng cập nhật thường xuyên, nhưng thiếu dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật
* ZoneAlarm: miễn phí
www.zonelabs.com
Phần mềm tường lửa với khả năng linh hoạt và hiệu quả cao.
* Microsoft Windows AntiSpyware (bản Beta)
www.microsoft.com/downloads/
Tiện ích chống phần mềm gián điệp miễn phí tốt nhất dù chưa thể sánh kịp phần mềm Webroot SpySweeper (30 USD)
Để
máy tính luôn an toàn ở mức cao nhất, bạn phải trang bị một hệ thống
phòng thủ thật vững chắc gồm các công cụ quét virus, phần mềm tường lửa
và tiện ích chống phần mềm gián điệp. Các bộ công cụ bảo mật tiện lợi
với việc cung cấp mọi tính năng trong một sản phẩm duy nhất, tuy nhiên
giá của những công cụ này không rẻ chút nào: từ 70 đến 80 USD. Dù không
thể tìm được bộ công cụ bảo mật miễn phí nào có khả năng vượt qua
Norton Internet Security 2005 của hãng Symantec, nhưng bạn có thể tạo
cho mình một bộ sưu tập các tiện ích bảo mật miễn phí và hiệu quả.
Bạn
có thể tiết kiệm thời gian cũng như tiền bạc với những phần mềm miễn
phí này. Thực tế, bạn cần nhiều thời gian hơn để cài đặt và cập nhật bộ
công cụ Norton Internet Security so với khi thực hiện cài đặt 3 phần
mềm miễn phí độc lập . Hơn nữa, phần mềm Norton yêu cầu nhiều lần khởi
động lại máy trong suốt quá trình cài đặt và đòi hỏi tổng cộng gần
300MB dung lượng đĩa cứng, nhiều hơn tổng dung lượng mà ba phần mềm
miễn phí cần.
Ngược lại, việc học cách sử dụng bộ công cụ
Norton thường dễ dàng hơn những ứng dụng khác. Bảo trì các công cụ độc
lập và giữ cho chúng luôn được cập nhật cũng là một công việc đầy khó
khăn.
NHỮNG TIỆN ÍCH BẢO MẬT M NH MẼ
Với
phần mềm quét virus, không nên tiết kiệm và lựa chọn một cách đại khái.
Tuy nhiên, đó không phải là vấn đề đối với AVG, một phần mềm miễn phí
có độ an toàn cao. Khi so sánh hiệu quả của AVG trong việc bảo vệ máy
tính với tiện ích chống virus ở bộ công cụ Symantec, thì sự khác biệt
chính nằm ở khả năng thường xuyên cập nhật virus mới. Ở phương diện
này, AVG thể hiện được sự vượt trội.
Symantec cập nhật dữ liệu
virus mới mỗi tuần, ngoại trừ trường hợp hãng nhận thấy một virus nào
đó có khả năng phát tán rộng khắp. Ngược lại, AVG tiến hành cập nhật
thường xuyên ngay khi virus mới được tìm thấy. Ví dụ, vào thời điểm sâu
Bagle được phát hiện, AVG thực hiện cập nhật ngay sau đó vài giờ, trong
khi Symantec vẫn chưa phát hiện được sâu máy tính này vài ngày sau đó.
Với
chức năng tường lửa, cả phần mềm tường lửa Norton và tiện ích ZoneAlarm
của Zone Labs đều giúp giữ cho máy tính gần như "giấu mặt" trên
Internet và bảo vệ trước những xâm nhập bất hợp pháp. ZoneAlarm cung
cấp tùy chọn cho phép tiện ích này tự động quyết định những gì có thể
truy cập Internet, hay đưa ra cảnh báo trong từng trường hợp cụ thể.
Norton
có khả năng quyết định hộ người dùng trong vài trường hợp và đưa ra
cảnh báo ở các trường hợp khác. PC World Mỹ đã tiến hành thử nghiệm cho
lây nhiễm phần mềm gián điệp vào hệ thống, với tiện ích tường lửa
Norton vẫn gặp phải những cửa sổ pop-up ngay cả khi không mở trình
duyệt; còn với hệ thống sử dụng tiện ích ZoneAlarm lại không xảy ra.
Norton
Internet Security cung cấp hầu hết những tính năng mà bạn mong đợi ở
một bộ công cụ bảo mật "tất cả trong một" nhưng vẫn thiếu tính năng
chống phần mềm gián điệp. Chỉ cần chi thêm 10 USD, bạn có thể mua phần
mềm Symantec Antispyware Edition, nhưng thử nghiệm thực tế cho thấy cả
phần mềm này và tiện ích miễn phí đều không phải là tốt nhất. Ở chức
năng này, phần mềm Spy Sweeper của Webroot (giá 30 USD) được xem là tốt
nhất hiện nay.
Qua thử nghiệm 3 phần mềm Ad-Aware SE Personal,
Spybot Search & Destroy và Microsoft Windows AntiSpyware (bản Beta)
thì tiện ích của Microsoft tỏ ra hiệu quả nhất với khả năng loại bỏ đến
66% phần mềm gián điệp, nhưng vẫn chưa sánh kịp với tỷ lệ 99% ở phần
mềm Spy Sweeper.
Nhìn chung, nếu là người dùng máy tính chuyên
nghiệp, bạn có thể tiết kiệm được nhiều chi phí nếu sẵn sàng bỏ ra chút
ít thời gian và công sức cho việc sử dụng các công cụ bảo mật miễn phí.
Lưu ý, AVG Free Edition không cung cấp dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật dù bạn
có thể tìm thấy những nhóm trợ giúp trực tuyến, còn bộ công cụ Norton
(70 USD) chỉ có hình thức hỗ trợ kỹ thuật qua điện thoại với phí 30
USD/lần.
PHẦN MỀM XỬ LÝ ĐỒ HỌA
* GIMP: miễn phí
www.gimp.org
Phần mềm hoạt động hiệu quả, phù hợp cho người dùng có kinh nghiệm.
* Picasa: miễn phí
www.picasa.google.com
Phần mềm quản lý ảnh tốt, rất đáng giá để sử dụng.
Nhiều
người dùng gia đình sẽ cảm thấy thích thú với phần mềm đồ họa mã nguồn
mở GIMP (GNU Image Manipulation Program). Phần mềm này hỗ trợ nhiều
công cụ cơ bản mà bộ Photoshop Elements (100 USD) và những tiện ích xử
lý ảnh khác cung cấp. GIMP cho phép làm việc với các lớp (layer) và
cung cấp nhiều bộ lọc, cho phép điều chỉnh độ trong suốt của ảnh. Ngoài
ra, phần mềm cũng hỗ trợ khả năng hủy bỏ các thao tác đã thực hiện.
Tuy
nhiên, GIMP lại thiếu tính năng cao cấp và độc đáo mà tiện ích Elements
của Adobe "vay mượn" từ bộ phần mềm Photoshop Creative Suite 2 (600
USD). Trong khi GIMP cung cấp công cụ "clone", Elements đưa ra 2 công
cụ "healing brush" mạnh mẽ mà bạn có thể sử dụng chúng để chỉnh sửa ảnh
nhanh chóng. Elements hỗ trợ tính năng loại mắt đỏ mà GIMP không có, vì
thế bạn phải đánh dấu những vùng đỏ xung quanh mắt, sau đó thay đổi giá
trị màu sắc và độ bão hòa màu để khắc phục lỗi này. Giống GIMP ở việc
cung cấp nhiều cấp độ điều chỉnh độ sáng, Elements còn bổ sung thêm
tính năng làm tăng hiệu ứng bóng và sáng hiệu quả.
Giao diện của
GIMP còn chút "bề bộn". Phần mềm hiển thị các bảng màu, công cụ và hình
ảnh trong những cửa sổ riêng biệt và các lệnh không đồng nhất giữa các
cửa sổ. (Ví dụ, lệnh trong cửa sổ trình đơn File, Edit, Select và View
không giống nhau). Một vài phím tắt của phần mềm cũng mâu thuẫn nhau:
bạn có thể nhấn nút (-) để thu nhỏ nhưng phải sử dụng tổ hợp phím - + để phóng to.
Nếu
không muốn bỏ ra 100 USD để mua phần mềm Elements thì GIMP đáng để bạn
quan tâm. Phần mềm miễn phí này cung cấp nhiều công cụ hữu ích và nếu
sẵn sàng tìm hiểu qua những tính năng đi kèm cũng như dành chút ít thời
gian để học cách sử dụng thì bạn sẽ đạt kết quả tốt. Tuy nhiên, nếu
muốn nhanh chóng và dễ dàng có được những bức ảnh đẹp hơn thì hãy chọn
Elements. Hiện tại, phiên bản GIMP 2.2.8 có thể sử dụng với hệ thống
Windows, Mac và Linux.
QUẢN LÝ ẢNH DỄ DÀNG
Phần
mềm quản lý ảnh miễn phí Picasa 2 của Google đã và đang thật sự trở
thành một đối thủ đáng gờm của tiện ích quản lý ảnh đi kèm trong bộ
phần mềm Adobe Photoshop Elements. Picasa chia sẻ một điểm chung với
trang web tìm kiếm hàng đầu Google, đó chính là tốc độ.
Khả năng
cuộn, tìm kiếm và phân loại được thực hiện nhanh chóng. Ví dụ, bạn có
thể tìm kiếm tập tin hình ảnh và phim bằng cách gõ vào một từ khóa, kết
quả sẽ xuất hiện ngay lập tức. Về phương diện này, Elements không thể
sánh với Picasa.
Picasa còn cung cấp nhiều tính năng độc đáo
khác: phần mềm này có khả năng gửi các tập tin ảnh thông qua tiện ích
Microsoft Outlook, dịch vụ thư điện tử Gmail hay tiện ích chia sẻ hình
ảnh Hello của Google. Bạn cũng có thể chọn ảnh để gửi đến dịch vụ
Blogger miễn phí. Picasa cho phép bạn tạo một trang web đơn giản hay
chuyển hình ảnh sang thiết bị giải trí TiVo. Elements có thể giúp bạn
tạo những trang web cao cấp và thực hiện trình chiếu các tập tin ảnh
nhưng không hỗ trợ tạo nhật ký trực tuyến (blog).
Ưu điểm chính
của Elements là hệ thống thẻ đánh dấu (tag), qua đó bạn có thể thực
hiện kéo thả các biểu tượng vào một hay nhiều hình ảnh để tiến hành
phân loại chúng. Sau khi đánh dấu xong các tập tin ảnh của mình, bạn có
thể tiến hành tìm kiếm theo thẻ đánh dấu. Dù Picasa có tính năng đánh
dấu riêng nhưng chưa thật sự tạo ấn tượng.
Nhìn chung, Photoshop Elements có nhiều tính năng hơn nhưng Picasa cũng có những ưu điểm riêng và đặc biệt hoàn toàn miễn phí.
PHẦN MỀM KẾ TOÁN
* Moneydance: 30USD
www.moneydance.com
Phần mềm kế toán với đầy đủ các tính năng cơ bản.
Phần
mềm quản lý kế toán cá nhân Moneydance của Reilly Technologies (30 USD)
hiện được nhiều người quan tâm. Với giao diện đơn giản và có một chút
gì đó hơi "lập dị” giúp bộc lộ phần nào những tính năng mà qua đó làm
cho phần mềm này trở nên xứng đáng để thay thế phần mềm kế toán Quicken
2006 bản Basic của hãng Intuit.
Moneydance cũng đáng để cân
nhắc nếu bạn chọn lựa phiên bản cao cấp của Quicken (có giá từ 50 đến
80 USD) nhưng lại không sử dụng nhiều công cụ phân tích đầu tư hay lập
kế hoạch. Không một phần mềm kế toán miễn phí nào có thể so sánh với
Quicken.
Bên cạnh những tính năng cơ bản, Moneydance còn cung
cấp các công cụ đầu tư, hỗ trợ chuyển đổi tiền tệ quốc tế, nhiều tùy
chọn lập báo cáo kèm hình ảnh và nhắc nhở thanh toán. Moneydance cũng
đi kèm tính năng ngân hàng trực tuyến bằng cách hỗ trợ đồng bộ dữ liệu
từ tập tin .qif trong khi Quicken 2006 đã hủy bỏ hỗ trợ định dạng này.
Nếu thích, bạn có thể tải về các tiện ích bổ sung thêm nhiều tính năng
khác. Reilly và những phần mềm kế toán khác có thể tạo những tiện ích
bổ sung (hiện có rất ít) bằng cách sử dụng một bộ công cụ phát triển
phần mềm miễn phí.
Moneydance thua Quicken Basic ở giao diện
không có khả năng tùy biến. So sánh với phiên bản cao cấp của Quicken
(bản Deluxe giá 50 USD, bản Premiere giá 70 USD và bản Premier Home
& Business giá 80 USD), phần mềm Moneydance thiếu đi khả năng tính
toán và một vài công cụ lên kế hoạch đầu tư, thuế và kế toán thường
thấy trong các gói phần mềm cao cấp.
Bên cạnh đó, Moneydance
không cho phép bạn chèn hình ảnh của các tài liệu liên quan như hóa đơn
chẳng hạn vào các khoản mục hay tài khoản giao dịch, một tính năng mà
cả ba phiên bản phần mềm Quicken đều hỗ trợ.
Dịch vụ hỗ trợ kỹ
thuật của Moneydance không tốt. Bạn có thể tham khảo những câu trả lời
các thắc mắc thường gặp tại trang FAQ hay gửi thư điện tử đến nhà sản
xuất phần mềm (không chắc chắn là bạn sẽ nhận được câu trả lời). Thêm
vào đó, bạn có thể truy xuất tài nguyên từ cộng đồng người dùng
Moneydance. Phần mềm không có dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật qua điện thoại.
ỨNG DỤNG ĐA PHƯ NG TIỆN
* DeepBurner: miễn phí
www.deepburner.com
Phần mềm miễn phí này có khả năng tạo đĩa CD/DVD dữ liệu, nhưng thiếu tính năng tạo phim DVD và các công cụ khác.
* Musicmatch Jukebox 10: miễn phí
www.musicmatch.com
Dù tốc độ chưa nhanh nhưng tiện ích này có thể nén nhạc và ghi đĩa CD.
Dù
được đánh giá là những bộ công cụ tạo đĩa DVD/VCD hoàn hảo nhưng Nero 6
Ultra và Roxio Easy Media Creator 7.5 có giá khá cao, 100 USD. Bạn có
thể tìm được những phần mềm miễn phí có khả năng gánh vác một vài tính
năng ở các bộ phần mềm cao cấp này. Tuy nhiên, bạn sẽ không tài nào tìm
được một bộ phần mềm miễn phí có thể làm mọi thứ cũng như một công cụ
có khả năng so sánh với Nero và Roxio.
Để
sao chép tập tin nhạc, bạn có thể sử dụng phiên bản miễn phí phần mềm
Musicmatch Jukebox 10. Phần mềm này có khả năng nén nhạc từ CD sang tập
tin WMA, MP3 và MP3 Pro, sau đó ghi lên đĩa CD (phần mềm Windows Media
Player có sẵn trong hệ điều hành Windows không hỗ trợ định dạng MP3
Pro). Một nhược điểm ở Musicmatch Jukebox 10 là hoạt động chậm so với
các phần mềm thương mại khác.
Để ghi dữ liệu lên đĩa CD hay DVD,
bạn có thể chọn DeepBurner 1.9. Phần mềm dễ sử dụng, có khả năng ghi dữ
liệu lên đĩa CD và DVD, cũng như ảnh ISO (một tập tin dung lượng lớn
chứa tất cả dữ liệu trên một đĩa). DeepBurner thậm chí còn có thể ghi
đĩa CD nhạc từ tập tin định dạng MP3, .ogg hay .wav. Thực tế, không có
tiện ích sao lưu dữ liệu miễn phí nào hỗ trợ ổ đĩa quang, do vậy bạn có
thể sử dụng DeepBurner cho công việc này.
Một vài người dùng có
thể còn do dự vì phần mềm miễn phí không thể sánh kịp khả năng tạo đĩa
phim DVD, biên tập phim, chất lượng hình ảnh cũng như khả năng phục hồi
băng hay LP và biên tập âm thanh ở hai tiện ích của Nero và Roxio.
T O TẬP TIN PDF
* CutePDF 3: 50 USD
http://cutepdf.com/Products/CutePDF/Plus.asp
Công cụ tạo tập tin PDF hiệu quả và bảo mật cao nhưng thiếu khả năng tích hợp vào Microsoft Office.
Một
vài người thường tạo tập tin PDF bằng phần mềm Adobe Acrobat 7 Standard
(299 USD). Hiện nay, một vài phần mềm đang nổi lên có khả năng thay thế
tiện ích của Adobe và nếu bạn chỉ cần tạo dưới 5 tập tin PDF trong vòng
một năm thì hãy sử dụng dịch vụ Create Adobe PDF Online
(http://createpdf.adobe.com, yêu cầu đăng ký để sử dụng). Cần lưu ý,
dịch vụ này giới hạn mỗi tập tin ở mức dưới 100MB và 50 trang, hơn thế
nữa thời gian xử lý sẽ là một rào cản nếu bạn thực hiện chuyển đổi tập
tin phức tạp chứa các hình ảnh độ phân giải cao.
Để
thêm linh hoạt và hiệu quả, bạn có thể sử dụng tiện ích CutePDF 3 của
Acro Software với giá 30 USD. Với tiện ích này, bạn có thể tạo một tập
tin PDF bằng các kết nối nhiều tập tin văn bản và hình ảnh lại với
nhau, hay chỉnh sửa một tập tin sẵn có. Bạn cũng có thể kết hợp nhiều
tập tin PDF và thêm vào phông nền (background), địa chỉ liên hệ, v.v...
CutePDF thiếu nhiều công cụ nâng cao như ở phần mềm của Acrobat như:
khả năng tích hợp với Word, hỗ trợ in ấn và sao chép, tùy chọn "Send to
PDF" cho trình đơn ngữ cảnh. Với tùy chọn "Print to PDF", bạn phải tải
về một tiện ích miễn phí CutePDF Writer. Dù sao đi nữa, bạn có thể sử
dụng nhiều tính năng với chi phí đầu tư thấp hơn nhiều nếu mua phần mềm
Acrobat.
Giá cao hơn, nhưng nhiều tính năng hơn và khả năng tích
hợp tốt hơn là phần mềm Jaws PDF Creator 3.6 (84 USD,
www.jawspdf.com/pdf_creator) của Global Graphic Software. Phần mềm này
hỗ trợ khả năng in tập tin PDF, cũng như cung cấp một biểu tượng trên
màn hình giúp bạn có thể thực hiện kéo thả các tập tin để chuyển đổi
chúng sang định dạng PDF. Ngoài ra, phần mềm còn cài đặt một thanh công
cụ vào Word, Excel và PowerPoint tương tự như Acrobat (tuy nhiên không
hỗ trợ các ứng dụng văn phòng khác như ở Acrobat). Jaws PDF Creator bổ
sung thêm khả năng mã hóa tập tin 128-bit và cung cấp khả năng điều
khiển in ấn và sửa chữa nội dung tài liệu.
Hồng Vy
PC World Mỹ 12/2005
|
